Uw paard is het waard..

Een zadel is letterlijk de schakel tussen ruiter en paard. Wat maakt een zadel tot een sterke schakel ?

checkmate-saddlery-passend zadel 3De boom

Het belangrijkste deel van een zadel is de boom. Het doel van een zadelboom is het gewicht van de ruiter over een zo groot mogelijk oppervlak te verdelen. Een zadelboom wordt gemaakt uit hout of kunststof. Veel zadels die tegenwoordig gebruikt worden hebben een springtree ook wel verende boom genoemd. De mate van flexibiliteit verschilt weer per boom en per fabrikant. Belangrijk bij het aanmeten van een passend zadel is de keuze voor de juiste zadelboom. De boom moet overal de vorm van de rug volgen. Een boom met een onjuiste vorm leidt tot een instabiel zadel ( rocken;wiebelen van voor naar achter) en geeft ongelijke druk op de rug van het paard.

Een passend zadel  is niet te lang , het komt niet over de laatste (18e) rib. Hier bevindt zich de overgang naar de lendenwervels. Dit deel van de rug is gevoelig en van groot belang voor de verzameling, de galop en de impuls.

De boom moet ruim genoeg zijn en voldoende steun te geven aan beide zijde van de schoft zodat het zadel goed blijft liggen. Het zadel mag nooit op de schoft rusten; er moet altijd voldoende ruimte zijn, ook met de ruiter in het zadel. Als de boom te wijd is zal het zadel neiging hebben voorover te duiken, de schoft ligt niet meer vrij en er kunnen ernstige drukkingen ontstaan. Een boom die te nauw is zal teveel boven de schoft liggen. Het zadel helt achterover. De boompunten zullen niet parallel lopen aan de schouder en het paard prikken.Het paard zal snel de beweging verkorten en gevoelig reageren in het gebied rondom de schoft. Op langere termijn zal het leiden tot afname van de spieren (atrofie) aan beide zijden van de schoft.

Sommige merken zadels worden geleverd met verwisselbare of verstelbare bomen. Alleen de voorzijde van de boom  (kop ijzer) wordt ruimer of nauwer gemaakt. De kleuren en de maatvoering verschillen per merk.

De boom van een zadel kan breken. Dit is aan de buiten kant  niet te zien. Wel kan er een controle uitgevoerd die een goede indicatie geeft over de boom. Als er een vermoeden is van breuk wordt het zadel open gemaakt . Een kapotte zadel boom kan ernstige schade aan de rug van het paard toebrengen. Met een zadel met een kapotte boom mag niet gereden worden. Het is herstellen van een boom is niet mogelijk, de boom zal vervangen moeten worden. Dit is zo’n kostbare aangelegenheid dat dit zelden wordt gedaan. Een zadel heeft aan de twee metalen springveren voor de flexibiliteit, ook deze veren kunnen kapot gaan, het zadel is dan niet meer bruikbaar.

 Symmetrie

Een goede symmetrie in het zadel is van groot belang. Een zadel kan scheef zijn, dit kan komen door het opstappen, door het scheef zitten van de ruiter, onjuist onderhoud aan het zadel of fabricage fout. Een niet-symmetrisch zadel zal er toe leiden dat de ruiter onbewust een onjuiste gewichtshulp geeft, het zadel zal ongelijke druk op de spiergroepen geven en tegen de ruggenwervels aandrukken. Op termijn zal dit leiden tot (rug)klachten bij het paard en afname van de performance. De boom van een zadel kan scheef zijn bijvoorbeeld door een twist (draai )dit is niet te herstellen. Ook kunnen de kussens asymmetrisch zijn, dit kan komen door de wijze van opvullen (ongelijke dikte), de kussens kunnen ongelijk bevestigd zijn of niet op gelijke hoogte bevestigd. Door het scheef zitten van de ruiter kan een kussen ook dunner worden dan het andere kussen.

Het kanaal en de wervelkolom

Een passend zadel moet voldoende ruimte in het kanaal  ( in het Engels the gullet) te hebben om de ruggenwervels van het paard vrij te laten. Een correct kanaal is minimaal 3 vingers breed. Bij een te smal kanaal komen de kussens in een wending op de wervelkolom terecht. Let er wel op dat een te breed zadel kanaal ook niet altijd de beste keuze is voor sommige paarden. Als het kanaal te breed is voor je paard zal het kussen alleen op de binnenrand dragen. Het zadel zal hierdoor instabiel liggen.

De kussens

checkmate-saddlery-zadel passenDe kussens van een zadel kunnen gevuld zijn met verschillende materialen. Er zijn zadels die gevuld zijn met lucht ( Flair ™) zoals gebruikt in het Wow zadel, maar de meeste zadels zijn gevuld met wol. Deze wol kan synthetisch zijn of echte (Engelse) schapenwol. De wol wordt door gebruik in elkaar gedrukt en verliest op den duur veerkracht. Regelmatig bijvullen en na enkele jaren geheel opnieuw laten vullen zorgt ervoor dat de kussens voldoende zacht en veerkrachtig blijven en dat is wel zo  prettig voor het paard. Een zadel met lucht moet regelmatig gecontroleerd en eventueel bijgevuld. Voor alle types kussens geldt dat ze niet te hard mogen worden opgevuld, je moet er met je duim in kunnen drukken. De vulling moet ook gelijkmatig worden aangebracht; geen bobbels. Bij het opvullen moet altijd gebruik worden gemaakt van het zelfde type materiaal dat eerder is gebruikt. Verschillende soorten wol (synthetisch en echt) mogen dus niet gemengd. Beide soorten hebben andere eigenschappen. Het is belangrijk dat degene die het zadel opvult het voor en na het vullen past op het paard, niet alleen statisch maar ook als het paard ( onder de ruiter) beweegt.

De ruiter in het zadel

Een passend zadel moet voldoende comfort bieden aan de ruiter en rekening houden met de anatomie van de ruiter. Een ruiter met een lang bovenbeen heeft meer ruimte in het zadel nodig dan iemand met een korter bovenbeen. Hetzelfde geldt voor het achterwerk. Het zwaartepunt van het zadel heeft veel invloed op de correcte houding van de ruiter. Daarnaast spelen persoonlijke voorkeuren van de ruiter een grote rol; bijvoorbeeld liever een open zit of juist een meer gesloten zit, veel kniewrong of juist weinig. In sommige gevallen kan een verlengt zweetblad of een korter kussen een goede oplossing zijn om een zadel comfortabel te maken voor zowel ruiter als paard, alleen dan hebben we een passend zadel.

checkmate-saddlery-passenzadel

Algemene beoordeling

Bij de beoordeling van het zadel moet ook goed gekeken worden naar de balans, zowel in stand ( let op dat het paard vierkant staat!) als in beweging. In stand wordt de ligging beoordeelt, ligt het in balans; helt het niet naar voren of naar achteren ? Ligt het zwaartepunt op de juiste plaats? Komt de singel in de singelgroeve ? In de beweging wordt gekeken of het zadel niet “klappert” of scheefzakt. Een zadel mag ook niet naar voren schuiven. Het paard moet prettig lopen onder het zadel, gemakkelijk de hals laten zakken en de bovenlijn loslaten. Reageert het paard met het zwiepen van de staart, bokken, wegrennen of wil het niet meer voorwaarts ( staken) dan is er iets aan de hand.

Een paard geeft klachten over een niet passend zadel duidelijk aan bij het begin van het werk. Na verloop van tijd loopt het door de pijn heen, vergelijkbaar met te kleine schoenen bij mensen, op den duur neemt de pijn af en wordt acceptabel. Prettig lopen zal het echter nooit en dat is ook zo bij een paard. Als een paard te lang met een slecht passend zadel heeft gelopen zal dit een grote invloed hebben op de spieren. Alleen de oorzaak aanpakken; het zadel aanpassen, zal dan niet meer afdoende zijn. Checkmate Saddlery zal u in zulke gevallen doorverwijzen voor behandeling door fysiotherapeut of osteopaat/chiropractor.Zij kunnen blokkades opheffen en spieren weer soepel maken zodat uw paard weer ongedwongen kan bewegen.

Onderhoud

checkmate-saddlery-tevreden paard Een paard verandert in bespiering door de training en bij jonge paarden door groei. Regelmatig aandacht voor uw zadel is dan ook van groot belang. Als u merkt dat uw paard moeite krijgt met buigen, narrig wordt bij het opzadelen of zelfs het zadel aanvalt, moeilijker aanspringt in de linker-of rechtergalop of de bovenlijn strak houdt met rijden is het kan een zadel aanpassing nodig zijn. Een goede zadelpasser zal uw zadel beoordelen, aanpassen en u eventueel doorverwijzen naar een dierenarts, osteopaat, chiropractor, fysiotherapeut of masseur.

Gebruik onder een goed passend zadel een goed passend schabrak.

Een zadel is een kostbaar artikel. Goed onderhoud zorgt voor een lange levensduur. Reinig het regelmatig met een sponsje en zadelzeep. Haal het schabrak na het rijden altijd onder het zadel vandaan halen. Laat kapotte stiksels tijdig  repareren.Voor onderhoudstips klik hier.

Uw paard is het waard en verdient als atleet de beste materialen voor een optimale prestatie ! Checkmate Saddlery helpt u hier graag bij. Neem contact op voor een afspraak.